Je staat in de winkel, een rugzak in je handen, en je denkt: "Die is 800 gram. Maar die andere is 650 gram.
▶Inhoudsopgave
Dus die is beter, toch?" Even later staart je op je telefoon naar een tabel met gewichten van tenten, slaapzakken en kookstoven. En dan vraag je jezelf af: ben ik nou gepassioneerd, of ben ik compleet over het randje gevallen? Gram tellen.
Het klinkt misschien als een obsessie voor mensen die liever met een rekenmachine wandelen dan met een kompas.
Maar er zit best wat in. Want elk gram dat je op je rug draagt, voel je uiteindelijk in je knieën, je schouders en je humeur. Toch is het ook geen heilige graal. Want op een gegeven moment draait het niet meer om comfort of voorbereiding, maar om het getal zelf. En dan ben je de grens al lang gepasseerd.
Waarom grammen tellen wél zinvol is
Laten we eerlijk zijn: gewicht maakt uit. Vooral als je meer dan een nacht onderweg bent, of als je langere afstanden aflegt.
Een kilo extra op je rug voelt na vijf uur anders dan na vijf minuten. En als je een multi-daagse tocht maakt door de bergen, of een weekendje winterbivak in de Ardennen, dan kan het verschil tussen 10 en 12 kilo echt het verschil maken tussen genieten en lijden. Daarom is het slim om bewust om te gaan met gewicht.
Niet obsessief, maar wel doordacht. Denk bijvoorbeeld aan je "big three": je rugzak, je slaapplaats en je slaapzak.
Die drie items vormen samen vaak 60 tot 70 procent van je totale pakgewicht. Als je daar slim mee omgaat, heb je het meeste rendement. Neem tenten.
Een standaard tweepersoons tent weegt gemiddeld 2,5 tot 3,5 kilo. Maar een ultralight tent van merken als MSR, Nemo of Big Agnes kan onder de 1,5 kilo wegen.
Dat is een besparing van meer dan een kilo, alleen door een bewuste keuze.
Hetzelfde geldt voor slaapzakken: een down slaapzak van bijvoorbeeld Cumulus of Rab kan dezelfde warmte bieden als een synthetische versie, maar dan een kilo lichter. En laten we het hebben over kookgerei. Een titanium pannenset van Snow Peak of Toaks weegt een fractie van een standaard aluminium set. Een titanium mok van 450 ml?
Die weegt zo'n 60 gram. Een plastic mok van dezelfde inhoud?
Al snel 120 gram. Kleine verschillen, maar die tellen op.
Waar het te ver gaat
Maar ja, er is ook een keerzijde. Want op een gegeven moment hoor je mensen zeggen: "Ik heb mijn tandborstel gehalveerd om 15 gram te besparen." Of: "Ik scheur de handleidingen uit mijn kaart om gewicht te winnen." En dan denk je: wacht even, waar zijn we aan het doen? Gram tellen wordt problematisch wanneer het ten koste gaat van veiligheid, comfort of plezier.
Een voorbeeld: je schrapt je EHBO-set uit om 200 gram te besparen.
Maar als je dan een blaar hebt of je je enkel verzwikt, heb je die 200 gram niet terug. Of je kiest voor de allerkleinste ultralight deken, maar je ligt de hele nacht te rillen omdat je eigenlijk een warmere slaapzak nodig had.
Dan heb je niet gewonnen, dan heb je verloren. Een ander voorbeeld is het weglaten van eten. Sommige ultralight hikers drukken hun maaltijden tot het absolute minimum.
Maar een bivakavontur is geen dieetplan. Je lichaam heeft brandstof nodig, vooral in de kou.
Een paar honderd gram extra aan noodgevallen of een extra maaltijd kan het verschil maken tussen een leuke avond bij het vuur en een mislukte tocht.
Waar ligt de grens dan?
De grens ligt waar jij het plezier verliest. Eenvoudig zo. Als je het gewicht van je uitrusting begint te zien als een score die je moet verbeteren, in plaats van als een hulpmiddel voor een leuke buitenervaring, dan is het tijd om je persoonlijk gewichtsbudget op te stellen voor je volgende tocht.
Een goeie vuistregel: weeg je pak één keer goed uit voor je vertrek.
Kies bewust wat je meeneemt en wat je thuislaat. Maar weeg daarna niet elke dag opnieuw, en vergelijk niet elke nieuwe aankoop met het laatste gram. Gebruik je gevoel.
Als je rugzak lekker zit, je genoeg te eten hebt, en je je veilig voelt, dan zit het goed. Of je pak nou 9 of 11 kilo weegt. En onthoud: de beste uitrusting is degene die je helpt om te genieten van de natuur. Niet degene die je helpt om een lager getal op de weegschaal te krijgen.
Tips om slim om te gaan met gewicht (zonder obsessief te worden)
Wil je toch wat grammen besparen zonder door te slaan? Ontdek hoe je jouw volledige bivaksysteem onder de twee kilo houdt met deze praktische tips.
Ten eerste: investeer in je big three voor een ultralight bivak. Dat geeft het meeste rendement. Een lichtere rugzak, een compactere tent of een downslaapzak maken het grootste verschil.
Merken als Osprey, Hyperlite Mountain Gear en Gossamer Gear hebben uitstekende lichtgewicht opties.
Ten tweede: combineer functies. Een bandana is een doek, een filter, een zonnebescherming en een kompresverband. Een trekkingstok is een stok, een tentpaal en een steun bij rivieroversteeken.
Minder items, meer mogelijkheden. Ten derde: eet en drink je zware spullen op.
Water weegt één kilo per liter. Voedsel ook. Na een dag lopen is je pak een stuk lichter, gewoon omdat je hebt gegeten en gedronken.
Plan je eten daarom slim: zwaar eten vroeg, lichter eten later. En tot slot: accepteer dat perfect niet bestaat. Er is altijs iets dat je had kunnen laten thuis, of iets dat je had kunnen meenemen. Dat hoort erbij. De natuur is niet te optimaliseren.
En dat is precies wat zo mooi is aan bivakkeren. Dus: tel je graampjes.
Maar vergeet niet waarom je het doet. Voor de rust. Voor de vrijheid. Voor het gevoel dat je met weinig heel veel kunt.