Stel je voor: je loopt door een bos, de zon zakt achter de bergen, en je hebt nog vijf kilometer te gaan. Je rugzak voelt als een kussen, je tarp staat opgezet in tien minuten, en je slaapzak is zo licht dat je bijna vergeet dat je hem hebt. Dat is het doel van ultralight wandelen.
▶Inhoudsopgave
En het begint allemaal met drie dingen: je rugzak, je shelter, en je slaapsysteem.
Samen noemen we dat de big three. Want die drie stukken gear bepalen hoe zwaar je rugzak is, hoe goed je slaapt, en hoe vrij je je voelt in de natuur.
Waarom de big three alles veranderen
De meeste beginners beginnen met zware uitrusting. Een tent van twee kilo, een slaapsak van anderhalve kilo, en een rugzak die al snel vijf kilo alleen weegt.
Maar ervaren wandelaars weten: als je écht wilt genieten van meerdaagse tochten, moet je die drie onderdelen drukken. Niet op kwaliteit, maar op gewicht. Want elk gram dat je bespaart op je rug, voel je in je knieën, je schouders, en je energie.
De big three zijn verantwoordelijk voor zo’n 60 tot 70 procent van je totale paklijstgewicht. Dus als je daar slim mee omgaat, verandert alles.
1. De rugzak: licht, strak, en slim opgezet
Een goede ultralight rugzak weegt tussen de 400 en 800 gram. Ja, je leest het goed: minder dan een kilo.
Merken Gossamer Gear, Hyperlite Mountain Gear, en Zpacks zijn hier koning. Ze gebruiken materialen als Dyneema Composite Fabric (vroeger Cuben Fiber), dat waterdicht, scheurresistent, en ongelofelijk licht is.
Denk aan de Gossamer Gear Mariposa van 54 liter op 850 gram, of de Hyperlite Southwest 2400 op 680 gram. Beide hebben geen frame, maar een slimme opstelling met een foam pad als rugsteun. Werkt verrassend goed. Maar let op: licht betekent niet altijd beter.
Als je rugzak te licht is, draagt hij slecht. En als hij slecht draagt, word je moe.
Kies dus altijd een rugzak die past bij jouw lichaam en je stijl. En vergeet niet: hoe minder volume, hoe minder je mee wilt nemen. Een 40-liter rugzak dwingt je om echt kritisch te kijken wat je meeneemt. Dat is precies het idee.
2. De tarp: je dak in de wildernis
Geen tent, maar een tarp. Dat is voor veel ultralight wandelaars de eerste grote stap.
Een tarp is een eenvoudig stuk stof – meestal silnylon of Dyneema – dat je opzet met een paar hiken en een paar palen.
Geen vloer, geen muggenhuis, gewoon lucht en uitzicht. En het gewicht? Tussen de 200 en 500 gram. De Zpacks Hexamid Duplex weegt bijvoorbeeld 510 gram, maar is eigenlijk een tarp met insectennet.
Voor puur tarp-wandelen is de Six Moon Designs Gatewood Cape een topkeuze: 340 gram, en je kunt hem ook als cape dragen als het regent. Maar een tarp is niet voor iedereen. Als je je wilt oriënteren op de beste ultralight rugzakken voor tarp-bivak, moet je het niet erg vinden om dicht bij de natuur te slapen. Geen muren om je heen, gewoon je slaapzak op de grond (of op een matje).
Tips voor het opzetten van je tarp
Als je dat spannend vindt, blijf dan bij een lichte tent. Maar als je het durft, geeft een tarp een gevoel van vrijheid dat je nergens anders vindt.
Begin met een A-frame opstelling: simpel, stabiel, en snel. Gebruik minimaal zes punten om hem vast te zetten – vier hoeken en twee uiteinden.
En oefen thuis in je tuin voordat je er mee de bergen in gaat. Want niets is vervelender dan een slapende tarp om drie uur ‘s nachts.
3. Het slaapsysteem: slaap lekker, weeg weinig
Je slaapsysteem bestaat uit twee delen: je slaapzak of quilt, en je slaapmat.
Laten we beginnen met de quilt. In plaats van een traditionele slaapzak, kiezen veel ultralight wandelaars die hun ultralight bivaknacht voorbereiden nu voor een quilt: een soort deken zonder rugkant. Waarom? Omdat je rugkant onder je samendrukt en geen isolatie meer biedt.
Dus waarom zwaar worden voor iets dat niet werkt? Quilts van merken als Enlightened Equipment en Katabatic Design wegen tussen de 400 en 700 gram, en bieden warmte tot -7°C of zelfs -12°C, afhankelijk van het model.
De Enlightened Equipment Enigma is een klassieker: 850-fill power dons, 480 gram, en geschikt tot -9°C.
Katabatic Flex 22 is duurder, maar nog efficiënter: 510 gram voor dezelfde temperatuur. Beide zijn gemaakt van waterafstotend dons, wat cruciaal is in vochtig klimaat. En dan de slaapmat. Hier geldt: R-waarde is koning.
Dat is de isolatiewaarde van je mat. Voor zomerwandelingen volstaat een R-waarde van 2 tot 3.
Voor winter heb je minstens 5 nodig. De Therm-a-Rest NeoAir XLite is een favoriet: 340 gram, R-waarde 4.2, en hij rolt op tot de grootte van een literfles. Voor budgetvriendelijke opties is de Klymit Static V een goede keuze: 530 gram, R-waarde 1.3, maar vooral geschikt voor zomer.
Hoe kies jij de juiste combinatie?
Er is geen perfecte big three. Alles hangt af van jouw tocht, jouw budget, en jouw comfortniveau.
Maar hier is een vuistregel: begin met je rugzak. Die bepaalt hoeveel ruimte je hebt. Kies daarna je shelter op basis van het klimaat waar je heen gaat.
En pas je slaapsysteem aan op de laagste temperatuur die je verwacht. En wees eerlijk: ultralight is niet goedkoop.
Een Dyneema rugzak kost snel 300 euro of meer. Een goede quilt ook.
Maar het is een investering. Niet alleen in gewicht, maar in plezier. Want als je je volledige bivaksysteem onder de 2 kilo houdt, kom je verder en geniet je meer van je tocht.
Slotwoord: minder is meer
Ultralight wandelen draait niet om het hebben van de duurste spullen. Draait om bewust kiezen.
Om vragen stellen: heb ik dit echt nodig? Kan het lichter? Werkt het beter? De big three zijn jouw startpunt. Optimaliseer die drie, en de rest van je paklijst valt vanzelf in elk. Want als je rugzak weegt wat je tarp, slaapzak, en mat samen, dan weet je: je bent op weg naar iets moois.